Ciągle niespokojnie w Irlandii Północnej, część 2

Realizacja porozumienia

Zdaniem wielu osób realizacja porozumienia wielkopiątkowego, rozpoczęła się dopiero w maju 2007 r., a dokładniej w dniu 8 maja, kiedy to odpowiedzialność za sprawowanie rządów przejęła Demokratyczna Patia Unionistów oraz Sinn Féin. Pierwszy raz w historii protestanci i katolicy sprawują koalicyjne rządy w Irlandii Północnej. Oczywiście nastąpiły małe zmiany personalne, ale co najważniejsze rząd ten trwa nadal. Droga do tego celu nie była prosta, po podpisaniu porozumienia było wiele kwestii do rozwiązania, dotyczących wprowadzenia postanowień dokumentu w życie. Jednak od tamtego momentu sytuacja w Irlandii Północnej bardzo się zmieniła. W wymiarze fizycznym konflikt został zażegnany poprzez dużą redukcję brytyjskich oddziałów, zlikwidowanie wojskowych baz i wież kontrolnych.

Zamachy i ofiary

Liczba ofiar śmiertelnych tragicznych wydarzeń z lat 1969-2001 wyniosła 3523 osoby. Około 60% ofiar zginęło z rąk republikanów, 30% z rąk lojalistów, 10% brytyjskich sił bezpieczeństwa. Strasznym faktem jest to, że jedna na dziesięć osób w Irlandii Północnej w wyniku konfliktu straciła członka rodziny, a co druga osoba znajomego. Należy jednak dodać, że kilka skrajnych odłamów IRA sprzeciwia się procesowi pokojowemu i dokonują sporadycznych ataków. Niestety skutki są takie, że liczba ofiar konfliktu nieustannie wzrasta. 28 lipca 2005 r. IRA ogłosiła koniec kampanii zbrojnej i rozbrojenie. Mimo tego oświadczenia kilka skrajnych odłamów IRA tak jak wspomniałam wyżej nie uznaje procesu pokojowego oraz obecnego katolicko-protestanckiego rządu. Wyraża się to w tym, że wciąż atakują w Irlandii Północnej siły bezpieczeństwa i obiekty rządowe.

Przykładem może tutaj być zamach bombowy w Omagh, który miał miejsce 2 kwietnia br. Zginął w nim 25-letni policjant od wybuchu bomby umieszczonej pod jego samochodem.

Inny przykład z dnia 19 kwietnia 2011 r. to bomba umieszczona przy furtce przed domem, do którego pod fałszywym pozorem zostali zwabieni policjanci. Na szczęście ładunek nie wybuchł.

Także niedawno 17 maja br. wojsko rozbroiło ładunek wybuchowy, który był ukryty w bagażniku autobusu w okolicy Dublina. Ładunek ten znaleziono na kilka godzin przed historyczną wizytą Elżbiety II w Republice Irlandii. Była to pierwsza od stu lat wizyta brytyjskiej głowy państwa w Irlandii. Towarzyszyły jej nadzwyczajne środki bezpieczeństwa ze względu na możliwość zamachu przez ulsterskie siły republikańskie.

To, że rząd protestancko-katolicki w Irlandii Północnej istnieje już i współpracuje 4 lata to niewątpliwy sukces i efekt procesu pokojowego. Efektów takich jest więcej, jednak jak widać na powyższych przykładach nadal nie zapanował tam spokój. Istnieją grupy, którym obecna sytuacje nie odpowiada i dalej atakują. Może niebawem zrozumieją, że nic tym nie wskórają i mówiąc kolokwialnie w końcu się znudzą zamachami na niewinne osoby i obiekty. Najlepiej zilustrują to słowa Johna O’Kane profesora uniwersytetu w Derry: „Fundamentaliści po obu stronach w końcu wymrą, młodociani chuligani zapomną, co znaczą hasła malowane przez nich na murach, militarne murale zetrze ze ścian czas”.

Ciągle niespokojnie w Irlandii Północnej, część 1

W Irlandii Północnej od kilkunastu lat trwa proces pokojowy, ale nadal region ten jest niespokojny. Co jakiś czas media donoszą o atakach, zamachach bombowych, rannych i ofiarach śmiertelnych trwającego od średniowiecza konfliktu.

Czym jest Irlandia Północna i na czym polega konflikt?

Irlandia Północna to oficjalna nazwa regionu w północno-wschodniej części wyspy Irlandii, która składa się z 26 hrabstw Republiki Irlandii oraz 6 hrabstw Irlandii Północnej. Republika Irlandii, ze stolicą w Dublinie, stanowi niezależne państwo, z kolei Irlandia Północna, ze stolicą w Belfaście, jest jednym z czterech państw (obok Anglii, Szkocji, Walii) wchodzących w skład Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Przyczyny konfliktu m.in. tkwią korzeniami w historii sięgającej średniowiecza. W XII w. przybyli do Irlandii Anglicy, stali się na tyle silnym i znaczącym żywiołem, że w roku 1171 król Anglii Henryk II Plantagenet ogłosił się panem Irlandii. Od tego momentu zaczęło się w Irlandii trwające ponad 800 lat panowanie brytyjskie i jej kolonizacja. Na podbitych terenach osiedlano Anglików, których obdarzano przywilejami kosztem ludności miejscowej. Rdzenna ludność irlandzka, jej zwyczaje, język oraz wyznanie stały się obiektem prześladowań. W Irlandczykach narodził się opór przeciwko narzuconemu siłą panowaniu. Rozpoczęli z Anglikami walki, które przybrały charakter walk narodowowyzwoleńczych.

Następnie do tej walki o niepodległość dołączył element walki religijnej, a później także politycznej, jak również tej na tle ekonomicznym. Najważniejsze wydarzenia, które wpływały na konflikt to m.in. to, iż w 1800 r. doszło do podpisania unii, która czyniła Irlandię częścią powstałego wówczas Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii, oraz podpisanie traktatu w 1921 r., kiedy to w ramach Zjednoczonego Królestwa powstała Irlandia Północna. Głównie to ten traktat, który podzielił Irlandię na dwie części, stał się powodem trwającego po dziś dzień, kryzysu na tym obszarze.

Generalnie spór dotyczy republikanów (w większości katolików) chcących zjednoczenia obu części Irlandii oraz unionistów (w większości protestantów) pragnących pozostać przy Wielkiej Brytanii. Przy czym warto zaznaczyć, że katolicy byli w mniejszości i stali się ofiarą dyskryminacji politycznej, społecznej, religijnej i ekonomicznej.

Porozumienie

Podejmowane kilkakrotnie próby rozwiązania sporu spotykały się zawsze z obawami protestantów o utratę swojej władzy w Irlandii Północnej i radykalizację nastrojów mniejszości. Jednak stopniowo dochodziło do wyciszenia konfliktu, a w latach 90-tych nastroje społeczne wyciszyły się na tyle, że umożliwiły podjęcie negocjacji. Dlatego też od początku lat 90-tych próbowano inicjować rozmowy dążące do porozumienia.

Porozumienie udało się osiągnąć 10 kwietnia 1998 r. w Wielki Piątek, podpisano wówczas tzw. porozumienie wielkopiątkowe. Stanowiło ono wynik głębokiego kompromisu i stworzyło podstawy nowego ładu konstytucyjnego Irlandii Północnej. Miało wielkie znaczenie dla państwa. Mimo, że porozumienie nie zadawalało wszystkich to stanowiło duży krok w kierunku pokoju.